Η Γορτυνία, στην καρδιά της Πελοποννήσου, στέκεται για αιώνες ως φρούριο της ελληνορθόδοξης παράδοσης. Με τα ιστορικά της μοναστήρια και την αδιάκοπη θρησκευτική ζωή των κατοίκων της, αποτελεί έναν από τους σπουδαιότερους θεματοφύλακες των πατρίων παραδόσεων στον σύγχρονο ελληνικό χώρο.
Η θρησκευτική παρουσία στη Γορτυνία ανάγεται σε βαθύτατες ρίζες. Η Μονή του Τιμίου Προδρόμου Στεμνίτσας, η Μονή Αιμυαλών Δημητσάνας, η Μονή Φιλοσόφου και η Μονή Καλαμίου δεν υπήρξαν απλώς χώροι λατρείας. Στα σκληρά χρόνια της Τουρκοκρατίας έγιναν κέντρα διάσωσης της ελληνικής γλώσσας, της ορθόδοξης πίστης και της εθνικής συνείδησης. Οι μοναχοί και οι κληρικοί τους λειτούργησαν ως φορείς μιας πολιτιστικής κληρονομιάς που κινδύνευε να σβήσει, και την παρέδωσαν γενεά τη γενεά. Δικαίως η περιοχή θεωρείται το «Άγιο Όρος» της Πελοποννήσου: η μοναστική της παράδοση ακολουθεί άμεσα την αγιορείτικη πνευματικότητα.
Η σχέση πίστης και πατρίδας εκφράστηκε με τον πιο δραματικό τρόπο κατά τον αγώνα του 1821. Στην πρώτη γραμμή των ηρώων που ανέδειξε η Γορτυνία στέκεται ο «γέρος του Μωριά», Θεόδωρος Κολοκοτρώνης από τη Λιμποβίτσι. Δίπλα του στέκονται ο Νικήτας Σταματελόπουλος, ο Δημήτριος Πλαπούτας από την Παλούμπα, ο Κανέλλος Δηλιγιάννης από τα Λαγκάδια, και πλήθος άλλων που υπηρέτησαν την Επανάσταση με το αίμα τους.
Στη Δημητσάνα, οι περίφημοι μπαρουτόμυλοι παρήγαγαν μεγάλο μέρος από το μπαρούτι της εξέγερσης, ενώ η βιβλιοθήκη της πόλης προσέφερε χαρτί για την κατασκευή μπαρουτόβολων. Οι εκκλησίες και τα μοναστήρια έγιναν κέντρα συνωμοσίας, και οι κληρικοί ευλογούσαν τα όπλα των αγωνιστών. Από την ίδια πόλη κατάγονται και δύο από τις πιο εμβληματικές εκκλησιαστικές μορφές της εποχής: ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Γρηγόριος Ε΄ και ο επίσκοπος Παλαιών Πατρών Γερμανός.
Στους νεότερους χρόνους, η Γορτυνία συνέχισε να αναδεικνύει εξέχουσες προσωπικότητες. Στη μουσική διακρίθηκε ο διεθνούς φήμης συνθέτης και μαέστρος Δημήτρης Μητρόπουλος, με καταγωγή από τη Μελισσόπετρα. Στη θεολογία ξεχώρισαν ο καθηγητής Παναγιώτης Τρεμπέλας από τη Στεμνίτσα και ο Αθανάσιος Χαστούπης από την Υψούντα. Στην πολιτική, η περιοχή έδωσε τον Θεόδωρο Δεληγιάννη από τα Λαγκάδια, πέντε φορές Πρωθυπουργό της Ελλάδας, και τον πρώην Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωστή Στεφανόπουλο από τη Ζάτουνα. Στις τέχνες ξεχώρισε ο κωμικός Μίμης Φωτόπουλος, επίσης από τη Ζάτουνα. Στον αθλητισμό, ο Μιχάλης Μουρούτσος από τα Λαγκάδια κατέκτησε χρυσό μετάλλιο στο ταεκβόντο στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Σίδνει το 2000· το άθλημα εισήχθη τότε για πρώτη φορά στο ολυμπιακό πρόγραμμα, και ο Μουρούτσος έγινε ο πρώτος χρυσός νικητής στην ιστορία του.
Αυτή η σύνδεση πίστης και καθημερινής ζωής διατηρείται ως σήμερα. Τα τοπικά πανηγύρια κρατούν τον παραδοσιακό τους χαρακτήρα. Οι τοπικοί αγιογράφοι εργάζονται στη βυζαντινή αισθητική, η ψαλτική παράδοση παραμένει ζωντανή, και οι μάστορες της πέτρας από τα Λαγκάδια, γνωστοί σε όλη τη χώρα, κρατούν ζωντανή μια τεχνογνωσία αιώνων.
Από τα βυζαντινά χρόνια ως τη φωτιά του 1821 και ως τις ημέρες μας, η Γορτυνία διατήρησε την ικανότητά της να προσαρμόζεται χωρίς να χάνει την ταυτότητά της. Ορθόδοξη πίστη και αγάπη για την ελευθερία δεν υπήρξαν ποτέ εδώ χωριστά νοήματα. Σε αυτή τη Γη Αγίων και Ηρώων, το ένα πήγαζε πάντα από το άλλο: ο άνθρωπος από την κοινότητα, η κοινότητα από την πίστη, και η πίστη από αυτή τη βραχώδη, αδούλωτη γη.