Υπάρχουν τόποι που δεν τους εγκαταλείπουν οι άνθρωποι. Τους εγκαταλείπουν πρώτα οι υποσχέσεις.

Η Γορτυνία, αυτό το πέτρινο αποτύπωμα ιστορίας και μνήμης στην καρδιά της Πελοποννήσου, βρίσκεται σήμερα στο γεωγραφικό κέντρο της χώρας και στο πολιτικό περιθώριο των αποφάσεων που την καθορίζουν.

Η επιστολή του κ. Λύτρα δεν είναι μία ακόμη φωνή διαμαρτυρίας που θα σβήσει μέσα στον θόρυβο της επικαιρότητας. Είναι η αποτύπωση μιας αγανάκτησης που δεν γεννήθηκε χθες, αλλά συσσωρεύεται εδώ και δεκαετίες, κάθε φορά που μια υπόσχεση έμενε ανεκπλήρωτη και κάθε φορά που ένα έργο μεταφερόταν για το «επόμενο έτος».

Ο δρόμος ως σύνορο δύο εκδοχών

Ο δρόμος στα Λαγκάδια δεν είναι απλώς ένας οδικός άξονας. Είναι το σύνορο ανάμεσα σε δύο εκδοχές της Γορτυνίας: εκείνη που θα μπορούσε να αναπτυχθεί και εκείνη που παραμένει εγκλωβισμένη στην αναμονή.

Όταν μια διαδρομή μετατρέπεται σε δοκιμασία αντοχής για όσους την διασχίζουν, τότε δεν μιλάμε πλέον για υποδομή. Μιλάμε για εμπόδιο. Όχι μόνο για την τοπική οικονομία, αλλά και για την ίδια την αξιοπρέπεια ενός τόπου που καλείται, καθημερινά, να αποδείξει ότι αξίζει την προσοχή της πολιτείας.

Η «παράκαμψη τρόμου»: βιωμένη εμπειρία, όχι ρητορικό σχήμα

Η περιγραφή της «παράκαμψης τρόμου» δεν είναι ρητορικό σχήμα. Είναι η βιωμένη εμπειρία κάθε οδηγού, κάθε επισκέπτη, κάθε κατοίκου που αναγκάζεται να διασχίσει ένα οδικό δίκτυο σχεδιασμένο για άλλη εποχή, ασύμβατο με τις σημερινές ανάγκες κυκλοφορίας και ασφάλειας.

Εδώ εντοπίζεται η ουσία του προβλήματος: δεν πρόκειται για μια τεχνική καθυστέρηση που θα διορθωθεί με τον χρόνο. Πρόκειται για διοικητική αδράνεια που έχει πλέον αποκτήσει τα χαρακτηριστικά μόνιμης κατάστασης.

Τουρισμός και γαστρονομία: το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που υπονομεύεται

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα όταν συνδέεται με τον τουρισμό και τη γαστρονομία της περιοχής. Σε μια εποχή όπου η εμπειρία του τόπου αποτελεί το βασικό «προϊόν» κάθε προορισμού, η δυσπρόσιτη Γορτυνία υπονομεύει το ίδιο της το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.

Τι αξία έχουν τα εξαιρετικά τοπικά προϊόντα, οι αυθεντικές γεύσεις και οι ιστορικοί οικισμοί, όταν η πρόσβαση σε αυτά μοιάζει με δοκιμασία χωρίς εγγύηση ασφαλούς επιστροφής;

Βυτίνα και Λαγκάδια: δύο εικόνες, μία επιλογή

Το παράδειγμα της Βυτίνας αποτελεί τη σιωπηρή απόδειξη ότι η ανάπτυξη δεν προκύπτει από διαβεβαιώσεις, αλλά από έργα που υλοποιούνται. Όταν η κυκλοφορία απομακρύνεται από τον οικισμό, ο τόπος αναπνέει, αναδεικνύεται και αναγεννάται.

Τα Λαγκάδια, αντίθετα, ασφυκτιούν σήμερα όχι μόνο κυκλοφοριακά, αλλά και συμβολικά, ως παράδειγμα του πώς μια καθυστέρηση δεκαετιών μπορεί να μετατρέψει ένα σημείο αναφοράς σε σημείο συμφόρησης.

Το Λιβαδάκι: πέντε μήνες αποκλεισμός, μηδέν απαντήσεις

Αλλά η εικόνα δεν σταματά εκεί. Παράλληλα με το χρόνιο ζήτημα της παράκαμψης Λαγκαδίων, ολόκληρη η νότια Γορτυνία βιώνει μια άλλη, εξίσου οξεία πληγή: τον κεντρικό δρόμο στο Λιβαδάκι, που παραμένει κλειστός εδώ και πέντε μήνες μετά τις καθιζήσεις του Φεβρουαρίου, αποκόπτοντας την επικοινωνία με τη Δυτική Ελλάδα.

Η κατάσταση αυτή δεν συνιστά απλώς τεχνική εκκρεμότητα. Είναι αποκλεισμός. Οι κάτοικοι και οι οδηγοί αντιμετωπίζονται ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας, υποχρεωμένοι να διανύουν δεκάδες χιλιόμετρα επιπλέον, μέσα από επικίνδυνα ορεινά περάσματα, ή να υπομένουν πολύωρες καθυστερήσεις για μια διαδρομή που θα έπρεπε να είναι αυτονόητη.

Το αίτημα: σαφές και χωρίς περιθώρια παρερμηνείας

Η επιστολή αυτή θέτει ένα αίτημα σαφές και χωρίς περιθώρια παρερμηνείας: όχι άλλες πρόχειρες παρεμβάσεις, όχι άλλη ανακύκλωση δεσμεύσεων που δεν τηρούνται.

Η άμεση και οριστική αποκατάσταση του δρόμου στο Λιβαδάκι και η κατασκευή της παράκαμψης Αγίας Παρασκευής Λευκοχωρίου δεν είναι πολυτέλειες. Είναι αναγκαιότητες ασφάλειας και το ελάχιστο χρέος μιας πολιτείας απέναντι σε έναν τόπο που, επί χρόνια, προσφέρει περισσότερα από όσα λαμβάνει.

Ένα ερώτημα πολιτικό και ηθικό

Το ερώτημα, τελικά, δεν είναι τεχνικό. Είναι πολιτικό και ηθικό.

Πόσες ακόμη φορές πρέπει να επαναληφθεί το ίδιο αίτημα για να εισακουστεί; Πόσο καιρό μπορεί ένας τόπος να περιμένει πριν πάψει να ελπίζει και πριν αυτή η αναμονή μετατραπεί σε κάτι πολύ πιο σοβαρό από απλή απογοήτευση;

«Υπάρχουν τόποι που δεν τους εγκαταλείπουν οι άνθρωποι. Τους εγκαταλείπουν πρώτα οι υποσχέσεις.» — Από το κείμενο της παρέμβασης