Ο Δήμος Γορτυνίας επιβάλλει από το 2023 ετήσιο τέλος «χρήσης» κοιμητηρίου: 40 ευρώ για διπλούς τάφους και 20 ευρώ για μονούς. Η απόφαση ψηφίστηκε ομόφωνα από δημοτικό συμβούλιο και αντιπολίτευση. Ειδοποιήσεις, ωστόσο, δεν εστάλησαν και ποσά δεν εισπράχθηκαν. Τρία χρόνια αργότερα, ο Δήμος απαιτεί την τριετή οφειλή αθροιστικά.
Το νομικό πρόβλημα
Ο Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων (Ν. 3463/2006), ο Καλλικράτης (Ν. 3852/2010) και η πάγια νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας θέτουν ρητή προϋπόθεση: τα δημοτικά τέλη πρέπει να είναι ανταποδοτικά. Κάθε τέλος οφείλει να αντιστοιχεί σε αποδεδειγμένο κόστος παρεχόμενης υπηρεσίας. Στη διαχείριση κοιμητηρίων εφαρμόζεται ειδικά ο Ν. 344/1976 «Περί ταφής νεκρών».
Η εικόνα στα κοιμητήρια των χωριών είναι γνωστή: δύο κοπές χόρτων τον χρόνο, μερικά βαψίματα σε πόρτες, αποκομιδή σκουπιδιών. Το πραγματικό ετήσιο κόστος για ένα χωριό όπως το Σταυροδρόμι δεν υπερβαίνει, κατά εύλογη εκτίμηση, τα 300 ευρώ. Οι υπάλληλοι που εκτελούν αυτές τις εργασίες αμείβονται ήδη για τα γενικά τους καθήκοντα. Ο Δήμος, αντίθετα, εισπράττει από 2.500 έως 3.500 ευρώ ετησίως ανά χωριό, με βάση τον αριθμό των τάφων. Η διαφορά δεν επιστρέφει ως υπηρεσία στις κοινότητες.
Κατά πάγια νομική αρχή, η είσπραξη ποσών που υπερβαίνουν κατά πολύ το κόστος της υπηρεσίας δεν είναι απλή «παρερμηνεία». Αν ο Δήμος κληθεί να αποδείξει σε διοικητικό δικαστήριο την ανταποδοτικότητα του τέλους, θα κληθεί επίσης να εξηγήσει γιατί οι κάδοι στα κοιμητήρια ξεχειλίζουν.
Υπάρχει και ένα δεύτερο ζήτημα, ανεξάρτητο από τη δυσαναλογία ποσών: ακόμη κι αν το τέλος ήταν νόμιμο από κάθε άλλη άποψη, η τριετής παράλειψη ενημέρωσης των δημοτών και η εκ των υστέρων αθροιστική απαίτηση θέτουν ερωτήματα ορθής διοικητικής πρακτικής. Δεν πρόκειται για τυπικότητα· πρόκειται για τον τρόπο με τον οποίο η δημοτική αρχή επικοινωνεί με τους κατοίκους.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η γη των κοιμητηρίων στα χωριά της Γορτυνίας δεν αγοράστηκε από τον Δήμο. Παραχωρήθηκε δωρεάν από ιδιωτικά οικόπεδα, από οικογένειες που αποφάσισαν ότι ο τόπος ανάπαυσης ανήκει στην κοινότητα. Ο Δήμος τη διαχειρίζεται. Να αξιώνει ανταποδοτικό τέλος χωρίς να αποδεικνύει το αντίστοιχο κόστος είναι νομικά αδύναμο και ηθικά εύθραυστο.
Το σχολείο
Παράλληλα, κυκλοφορεί η πληροφορία ότι ο προαύλιος χώρος του Δημοτικού Σχολείου Σταυροδρομίου προορίζεται να μετατραπεί σε χώρο αποθήκευσης μηχανημάτων και οχημάτων του Δήμου. Ο Δήμος δεν την έχει διαψεύσει δημόσια.
Τα σχολικά κτήρια και οι σχολικές αυλές τελούν υπό ειδικό καθεστώς δημόσιας χρήσης. Η αλλαγή του προορισμού τους απαιτεί συγκεκριμένες διοικητικές πράξεις, δεν γίνεται ανεπίσημα και δεν αποφασίζεται αποκλειστικά από τη δημοτική αρχή. Αυτό το καθεστώς δεν είναι τυπική διαδικασία· προστατεύει χώρους που η κοινότητα έχει αφιερώσει στα παιδιά της.
Το Σταυροδρόμι είναι από τα ελάχιστα χωριά της περιοχής που έχει παιδιά. Άλλα χωριά της Γορτυνίας δεν έχουν σήμερα κανέναν μόνιμο κάτοικο. Εκεί που η κοινότητα αντέχει, εκεί που νεολαία συνεχίζει να ζει, εκεί φέρεται να επιλέγεται η στάθμευση οχημάτων.
Το ζητούμενο
Τα ερωτήματα που απευθύνονται δημόσια στον Δήμο Γορτυνίας είναι συγκεκριμένα και δεν επιδέχονται υπεκφυγές:
- Ποιο είναι το τεκμηριωμένο ετήσιο κόστος συντήρησης των κοιμητηρίων ανά κοινότητα;
- Με ποια κριτήρια καθορίστηκαν τα τέλη των 40 και 20 ευρώ;
- Γιατί δεν εστάλησαν ειδοποιήσεις από το 2023 και γιατί ζητείται τώρα η τριετής οφειλή αθροιστικά;
- Προορίζεται πράγματι η αυλή του Δημοτικού Σχολείου Σταυροδρομίου για αποθήκευση ή στάθμευση μηχανημάτων του Δήμου;
Ο Δήμος Γορτυνίας δεν έχει απαντήσει δημόσια έως την ώρα δημοσίευσης σε κανένα από τα δύο ζητήματα. Το παρόν άρθρο θα ενημερωθεί όταν υπάρξει τεκμηριωμένη τοποθέτηση.
Ο συντάκτης είναι μόνιμος κάτοικος Σταυροδρομίου Γορτυνίας.